| |
|
- C a r m e n L X I
[carmen nuptiale Viniae et Manlii.]
- _____________________________________
- metrum: Glyconeus et Pherecrateus
Collis o Heliconii
cultor, Uraniae genus,
qui rapis teneram ad virum
virginem, o Hymenaee Hymen,
- 5
- o Hymen Hymenaee;
cinge tempora floribus
suave olentis amaraci,
flammeum cape, laetus huc
huc veni niveo gerens
- 10
- luteum pede soccum,
excitusque hilari die
nuptialia concinens
voce carmina tinnula
pelle humum pedibus, manu
- 15
- pineam quate taedam!
namque Vinia Manlio,
qualis Idalium colens
venit ad Phrygium Venus
iudicem, bona cum bona
- 20
- nubet alite virgo,
floridis velut enitens
myrtus Asia ramulis,
quos Hamadryades deae
ludicrum sibi roscido
- 25
- nutriunt umore.
quare age huc aditum ferens,
perge linquere Thespiae
rupis Aonios specus,
nympha quos super irrigat
- 30
- frigerans Aganippe.
ac domum dominam voca
coniugis cupidam novi
mentem amore revinciens,
ut tenax edera huc et huc
- 35
- arborem implicat errans.
vosque item simul, integrae
virgines, quibus advenit
par dies, agite in modum
dicite, «o Hymenaee Hymen,
- 40
- o Hymen Hymenaee»,
ut lubentius, audiens
se citarier ad suum
munus, huc aditum ferat
dux bonae Veneris, boni
- 45
- coniugator amoris.
quis deus magis est ama-
tis petendus amantibus?
quem colent homines magis
caelitum? o Hymenaee Hymen,
- 50
- o Hymen Hymenaee.
te suis tremulus parens
invocat, tibi virgines
zonula soluunt sinus,
te timens cupida novos
- 55
- captat aure maritus.
tu fero iuveni in manus
floridam ipse puellulam
dedis a gremio suae
matris, o Hymenaee Hymen,
- 60
- o Hymen Hymenaee.
nil potest sine te Venus,
fama quod bona comprobet,
commodi capere: at potest
te volente. quis huic deo
- 65
- compararier ausit?
nulla quit sine te domus
liberos dare, nec parens
stirpe nitier: at potest
te volente. quis huic deo
- 70
- compararier ausit?
quae tuis careat sacris,
non queat dare praesides
terra finibus: at queat
te volente. quis huic deo
- 75
- compararier ausit?
claustra pandite ianuae!
virgo adest. viden, ut faces
splendidas quatiunt comas?
. . . . . . . .
- 80
- . . . . . .
. . . . . . . .
. . . . . . . .
tardet ingenuus pudor.
quem tamen magis audiens,
- 85
- flet quod ire necessest.
flere desine. non tibi Au-
runculeia periculumst,
ne qua femina pulcrior
clarum ab Oceano diem
- 90
- viderit venientem.
talis in vario solet
divitis domini hortulo
stare flos hyacinthinus.
sed moraris, abit dies:
- 95
- <prodeas nova nupta.>
prodeas nova nupta, si
iam videtur, et audias
nostra verba. vide, ut faces
aureas quatiunt comas:
- 100
- prodeas nova nupta.
non tuus levis in mala
deditus vir adultera,
probra turpia persequens,
a tuis teneris volet
- 105
- secubare papillis,
lenta quin velut adsitas
vitis implicat arbores,
implicabitur in tuum
complexum. sed abit dies:
- 110
- prodeas nova nupta.
o cubile, quod omnibus
. . . . . . .
. . . . . . .
. . . . . . .
- 115
- candido pede lecti,
quae tuo veniunt ero,
quanta gaudia, quae vaga
nocte, quae medio die
gaudeat! sed abit dies:
- 120
- prodeas nova nupta.
tollite, o pueri, faces:
flammeum video venire.
ite concinite in modum
«io Hymen Hymenaee io,
- 125
- io Hymen Hymenaee.»
ne diu taceat procax
fescennina iocatio,
nec nuces pueris neget
desertum domini audiens
- 130
- concubinus amorem.
da nuces pueris, iners
concubine! satis diu
lusisti nucibus: lubet
iam servire Talasio.
- 135
- concubine, nuces da!
sordebant tibi vilicae,
concubine, hodie atque heri:
nunc tuum cinerarius
tondet os. miser a, miser
- 140
- concubine, nuces da!
diceris male te a tuis
unguentate glabris marite
abstinere: sed abstine!
io Hymen Hymenaee io,
- 145
- io Hymen Hymenaee.
scimus haec tibi quae licent
sola cognita: sed marito
ista non eadem licent.
io Hymen Hymenaee io,
- 150
- io Hymen Hymenaee.
nupta, tu quoque quae tuus
vir petet cave ne neges,
ni petitum aliunde eat.
io Hymen Hymenaee io,
- 155
- io Hymen Hymenaee.
en tibi domus ut potens
et beata viri tui:
quae tibi sine serviat
(io Hymen Hymenaee io,
- 160
- io Hymen Hymenaee),
usque dum tremulum movens
cana tempus anilitas
omnia omnibus adnuit.
io Hymen Hymenaee io,
- 165
- io Hymen Hymenaee.
transfer omine cum bono
limen aureolos pedes,
rasilemque subi forem!
io Hymen Hymenaee io,
- 170
- io Hymen Hymenaee.
adspice intus ut accubans
vir tuus Tyrio in toro
totus immineat tibi.
io Hymen Hymenaee io,
- 175
- io Hymen Hymenaee.
illi non minus ac tibi
pectore uritur intimo
flamma, sed penite magis.
io Hymen Hymenaee io,
- 180
- io Hymen Hymenaee.
mitte brachiolum teres,
praetextate, puellulae:
iam cubile adeat viri.
io Hymen Hymenaee io,
- 185
- io Hymen Hymenaee.
vos bonae senibus viris
cognitae bene feminae,
collocate puellulam.
io Hymen Hymenaee io,
- 190
- io Hymen Hymenaee.
iam licet venias, marite:
uxor in thalamo tibist
ore floridulo nitens,
alba parthenice velut
- 195
- luteumve papaver.
at, marite, (ita me iuvent
caelites!) nihilo minus
pulcer es, neque te Venus
neglegit. sed abit dies:
- 200
- perge, ne remorare!
non diu remoratus es.
iam venis. bona te Venus
iuverit, quoniam palam
quod cupis cupis et bonum
- 205
- non abscondis amorem.
ille pulveris Africei
siderumque micantium
subducat numerum prius,
qui vestri numerare volt
- 210
- multa milia ludi.
ludite, ut lubet, et brevi
liberos date! non decet
tam vetus sine liberis
nomen esse, sed indidem
- 215
- semper ingenerari.
Torquatus volo parvulus
matris e gremio suae
porrigens teneras manus
dulce rideat ad patrem
- 220
- semihiante labello.
sit suo similis patri
Manlio et facile inscieis
noscitetur ab omnibus,
et pudicitiam suae
- 225
- matris indicet ore.
talis illius a bona
matre laus genus approbet,
qualis unica ab optima
matre Telemacho manet
- 230
- fama Penelopeo.
claudite ostia, virgines:
lusimus satis. at, bonei
coniuges, bene vivite et
munere assiduo valentem
- 235
- exercete iuventam!
|
|