B  I  B  L  I  O  T  H  E  C  A    A  U  G  U  S  T  A  N  A
           
  Q. Horatius Flaccus
65 - 8 a. Chr. n.
     
   


C a r m i n u m   l i b e r   t e r t i u s

C a r m e n   V

___________________________________________


Metrum:
Alcaicum


Caelo tonantem credidimus Iovem
regnare: praesens divus habebitur
    Augustus adiectis Britannis
        imperio gravibusque Persis.

5
milesne Crassi coniuge barbara
turpis maritus vixit et hostium
     — pro curia inversique mores! —
        consenuit socerorum in armis,

sub rege Medo Marsus et Apulus,
10
anciliorum et nominis et togae
    oblitus aeternaeque Vestae,
        incolumi Iove et urbe Roma?

hoc caverat mens provida Reguli
dissentientis condicionibus
15
    foedis et exemplo trahenti
        perniciem veniens in aevum,

si non periret inmiserabilis
captiva pubes: «signa ego Punicis
    adfixa delubris et arma
20
        militibus sine caede» dixit

«derepta vidi, vidi ego civium
retorta tergo bracchia libero
    portasque non clausas et arva
        Marte coli populata nostro.

25
auro repensus scilicet acrior
miles redibit: flagitio additis
    damnum. neque amissos colores
        lana refert medicata fuco

nec vera virtus, cum semel excidit,
30
curat reponi deterioribus;
    si pugnat extricata densis
        cerva plagis, erit ille fortis,

qui perfidis se credidit hostibus,
et Marte Poenos proteret altero,
35
    qui lora restrictis lacertis
        sensit iners timuitque mortem.

hic unde vitam sumeret inscius,
pacem duello miscuit: o pudor!
    o magna Carthago probrosis
40
        altior Italiae ruinis!»

fertur pudicae coniugis osculum
parvosque natos ut capitis minor
    ab se removisse et virilem
        torvus humi posuisse voltum,

45
donec labantis consilio patres
firmaret auctor numquam alias dato
    interque maerentis amicos
        egregius properaret exul.

atqui sciebat, quae sibi barbarus
50
tortor pararet: non aliter tamen
    dimovit obstantis propinquos
        et populum reditus morantem,

quam si clientum longa negotia
diiudicata lite relinqueret
55
    tendens Venafranos in agros
        aut Lacedaemonium Tarentum.