B  I  B  L  I  O  T  H  E  C  A    A  U  G  U  S  T  A  N  A
           
  Q. Horatius Flaccus
65 - 8 a. Chr. n.
     
   


C a r m i n u m   l i b e r   t e r t i u s

C a r m e n   X X I V

___________________________________________


Metrum:
Asclepiadeum quartum


Intactis opulentior
    thesauris Arabum et divitis Indiae
caementis licet occupes
    terrenum omne tuis et mare publicum:

5
si figit adamantinos
    summis verticibus dira Necessitas
clavos, non animum metu,
    non mortis laqueis expedies caput.

campestres melius Scythae,
10
    quorum plaustra vagas rite trahunt domos,
vivunt et rigidi Getae,
    inmetata quibus iugera liberas

fruges et Cererem ferunt
    nec cultura placet longior annua
15
defunctumque laboribus
    aequali recreat sorte vicarius.

illic matre carentibus
    privignis mulier temperat innocens
nec dotata regit virum
20
    coniunx nec nitido fidit adultero;

dos est magna parentium
    virtus et metuens alterius viri
certo foedere castitas,
    et peccare nefas, aut pretium est mori.

25
o quisquis volet inpias
    caedis et rabiem tollere civicam,
si quaeret pater urbium
    subscribi statuis, indomitam audeat

refrenare licentiam,
30
    clarus postgenitis, quatenus, heu nefas,
virtutem incolumem odimus,
    sublatam ex oculis quaerimus invidi.

quid tristes querimoniae,
    si non supplicio culpa reciditur,
35
quid leges sine moribus
    vanae proficiunt, si neque fervidis

pars inclusa caloribus
    mundi nec Boreae finitimum latus
durataeque solo nives
40
    mercatorem abigunt, horrida callidi

vincunt aequora navitae,
    magnum pauperies opprobrium iubet
quidvis et facere et pati
    virtutisque viam deserit arduae?

45
vel nos in Capitolium,
    quo clamor vocat et turba faventium,
vel nos in mare proximum
    gemmas et lapides aurum et inutile,

summi materiem mali,
50
    mittamus, scelerum si bene paenitet.
eradenda cupidinis
    pravi sunt elementa et tenerae nimis

mentes asperioribus
    formandae studiis. nescit equo rudis
55
haerere ingenuus puer
    venarique timet, ludere doctior,

seu Graeco iubeas trocho
    seu malis vetita legibus alea,
cum periura patris fides
60
    consortem socium fallat et hospites

indignoque pecuniam
    heredi properet. scilicet inprobae
crescunt divitiae, tamen
    curtae nescio quid semper abest rei.